Koorstraat 2
1811 GP, Alkmaar
NH NL 072 548 99 99


Rondom Bach - Sweelinck Barokorkest m.m.v. Pieter van Dijk

Bach Cantates

klassiek Gratis toegang
Stadsorganist Pieter van Dijk heeft dit seizoen wederom enkele prachtige Bach Cantates geprogrammeerd in de serie ‘Rondom Bach’. Gratis toegankelijke concerten op zaterdagmiddag om 16.30 uur die wij u van harte aanbevelen.

Programma:
Johann Sebastian Bach (1685-1750)
Praeludium et Fuge in g, BWV 535
 
Johann Joachim Quantz (1697-1773)
Triosonate in c, QV 2:Anh.5
Andante moderato - Allegro - Larghetto – Vivace
 
Johann Sebastian Bach
Allein Gott in der Höh sei Ehr, BWV 713
 
Johann Sebastian Bach
Triosonate in G, BWV 1039
Adagio - Allegro ma non presto - Adagio e piano - Presto
 
Johann Sebastian Bach
Herr Jesu Christ, dich zu uns wend, BWV 709
 
Antonio Lucio Vivaldi (1678-1741)
Kamerconcert in G, RV 103
Allegro: mà cantabile - Largo - Allegro non molto

Toelichting op het programma

De jeugdige Johann Sebastian zat vanaf 1700 in Lüneburg op de Michaelisschool en had daar les van Georg Böhm die op zijn beurt een leerling was van Jan Adam Reinken. Bach maakte enkele voetreizen naar Hamburg om in de Katharinenkerk in Hamburg Jan Adam Reinken te horen en te ontmoeten. Het thema voor dit Praeludium en Fuga heeft hij tijdens één van deze bezoeken opgedaan. Het is een heel vroeg werk dat duidelijk beïnvloed is door de Noord-Duitse school met virtuoos passagewerk voor zowel de handen als de voeten. Typisch voor deze stijl zijn de vele toonherhalingen die ook veelvuldig voorkomen in de strijkerspartijen van Reinkens in 1688 verschenen boek Hortus Musicus.
 
Johann Joachim Quantz was een zeer productieve componist en fluitist. Hij heeft veel muziek geschreven voor fluit; meer dan 200 sonates en ongeveer 300 concerten. Hij is het meest bekend door het pedagogische boek Versuch einer Anweisung die Flöte traversiere zu spielen, gepubliceerd in Amsterdam in 1754 als Grondig onderwijs van den aardt en de regte behandeling der dwarsfluit. Hij studeerde met Jan Dismas Zelenka in 1717, een Tsjechische componist die gespecialiseerd was in het mengen van de Italiaanse en Duitse stijl. De invloed die hij had op Quantz is terug te zien in deze trio sonate; hij maakt gebruik van de vorm van een sonata da chiesta, waarbij de delen langzaam-snel-langzaam-snel zijn. Oorspronkelijk begon Quantz zijn carrière als hoboïst, later wisselde hij naar de traverso. Dat hij bekend was met beide instrumenten komt in deze trio sonate duidelijk naar voren. Quantz weet rekening te houden met de sterke en zwakke punten van de instrumenten en beide instrumenten sterk tot hun recht te laten komen.
Dit zeer dramatische en ook emotionele stuk laat zien dat Quantz niet simpelweg een fluitist was, maar ook een zeer bekwaam componist.  
 
De koraalbewerkingen over het in de Lutherse liturgie veel gebruikte glorialied “Allein Gott in der Höh sei Ehr” bewerkte Bach talloze malen. Deze bewerking is een duo met slechts twee stemmen. In de bas hoort u een ritornel gebaseerd op de eerste melodie regel. De discant laat de melodie in lange notenwaarden klinken.
 
Johann Sebastian Bachs Trio Sonata in G major BWV1039 lijkt erg op de Viola da Gamba Sonata in G major BWV1027; er wordt gespeculeerd over het bestaan van een eerder gecomponeerd (missend) stuk, waar beiden op gebaseerd zijn. Er wordt aangenomen dat beide stukken tot dezelfde periode behoren, maar niet duidelijk is welk stuk als eerste gecomponeerd is. Net als de triosonate van Quantz, valt deze sonate ook onder de categorie sonata da chiesta. De delen zijn langzaam-snel-langzaam-snel.
 
De bewerking van “Herr Jesu Christ, dich zu uns wendt” presenteert de koraalmelodie vol omspelingen en versieringen. Deze verlenen dit stuk diepgang en een grote expressie.
 
De opbouw van het kamerconcert van Vivaldi is typisch voor concerti van deze componist. Net als in een concerto grosso, is Vivaldi heel duidelijk in de afwisseling tussen solo- en tutti momenten.
Normaalgesproken gebruikt Vivaldi stukjes van het hoofdthema, die terugkomen in tutti-momenten. In dit stuk is het anders; het thema (per deel) blijft min of meer intact en komt in zijn geheel steeds terug.
Het tweede deel van het concert is wat minder typisch voor Vivaldi. Hij maakt geen gebruik van een ritmische drive en constante stroom van noten, maar creëert ruimte door middel van rusten in de blokfluit- en hobostem.  Ook typisch voor de stijl van Vivaldi: hij sluit af met virtuoos finaledeel. Het humoristische dalende chromatische thema is karakteristiek voor dit laatste deel en showt de behendigheid en virtuositeit van de muzikanten.

Toegang: gratis, uw donatie na afloop is welkom
Kaarten
  • Zaal Grote Kerk
    Prijs Normaal € 0,00
    Excl.drankje
    Gratis toegang
Muziek:
Uitvoerenden: Leden van het Sweelinck Barokorkest: Kristy van Dijk, blokfluit Christine Blasl, barokhobo Luis Tasso Santos, barokfagot Irene Gonzalez Roldán - klavecimbel m.m.v. Pieter van Dijk - orgel

Nederlandse Bachvereniging - 'Mariavespers'

Monteverdi’s visitekaartje met eeuwigheidswaarde